Filamu mpya kwa jina la Gem Slaves: Tanzanite's child labour imezinduliwa wiki hii Umoja wa Mataifa, New York, Marekani. Filamu hiyo inaonyeshwa jinsi watoto wanavyotumikishwa katika machimbo ya tanzanite Mererani na watoto hao kutokwenda shule na kufanya kibarua kama “NYOKA” jina ambalo utumiwa katika migodi hiyo.

Filamu hiyo inaanza kwa kuwaonyesha watoto wanne wapo chini ya migodi wakitafuta mawe. Moja wa hao watoto Wilson Peter ( Miaka 12) anasema “tunatelemka mgodini, tukifika chini tunaanza kuchekecha mchanga, muda mwingine hatupati madini njaa inatuuma hata tunalazimika kurudi nyumbani.”

Mtoto huyo anaendelea kusimulia “Tukishamaliza kula tunarudi tena kuchekecha changa mitaani, ukifika muda wa saa kumi na mbili jioni tunarudi nyumbani. Muda wa jioni ukifika, tunabadilisha nguo tunavaa za nyumbani badala ya kuendelea na zile ambazo tunazivaa wakati wa kuchekecha mchanga. Tukishavaa nguo za nyumbani tunakwenda kuchota maji ya kutumia nyumbani, na tunamsaidia mama kazi. Usiku ukifika tunakwenda kulala.”

Filamu hiyo inaendelea kuelezea Mererani kama sehemu moja tuu duniani yanayopatikana madini ya Tanzanite na kwamba kila mwaka madini hayo huingiza fedha nyingi sawa na dola milioni 300 za kimarekani.

Wananchi wanaozunguka migodi hiyo bado wanaishi katika maisha ya kimasikini ya chini ya dola moja kwa siku. Filamu hiyo inaendelea kuelezea kwamba kila mwaka maelfu ya watu wanakwenda Mererani kutafuta hayo madini na Watoto ndio wanaofanya kazi kubwa.

Filamu hiyo inaendelea kusimulia zaidi ya wachimbaji elfu thelathini huenda chini zaidi ya mita 300 bila vyombo vyovyote vya usalama na bila msharahara wenye uhakika. Kila siku wachimbaji wadogo 4000 wa miaka kati ya 14-24 wanahatarisha maisha yao katika migodi hiyo isiyo na vyombo madhubuti, pia watoto hao hupata mlo mmoja kwa siku.

Filamu hiyo inasema, watu wanapoona tanzanite madukani wanaiona imependeza sana ila hawajui inapatikana vipi mpaka ikafikia rangi na mng’aro mzuri ilionao.

Wilson Peter ( Miaka 12) anasema anajua kwamba kunahatari anapokuwa ndani ya migodi na kwamba anaweza kuangukiwa na miamba mikubwa (gema), kupata ugonjwa wa kifua au kuteleza na kuanguka kwenye mashimo yaliyo na kina kirefu cha kutisha.

Mtoto huyo anasema haoni vizuri na busara kwa watoto kufanya kazi migodini kwasababu huwa wanatumwa tumwa ovyo kwenda nje ya shimo, kuleta soda, kuchukuwa tindo ya umeme (jack hummer) na yeye bado ni mtoto.

Mtoto mwingine Mutasi anasema yeye alikua akifanya kazi kama nyoka, akaacha kutoka ana na ugonjwa alioupata wa kifua na siku nyingine anashindwa kula chakula cha mchana. Aliacha yeye peke yake akawacha wenzake zaidi ya 50 bado wakiendelea kufanya hiyo kazi mpaka sasa.

Alikutana na fundi moja aliyekuja katika mgodi kutengeneza mashine na huyo mtoto akamueleza fundi tatizo lake. Fundi akamua kumfundisha jinsi ya kuwa fundi wa magari. Sasa anajifunza kazi za karakana na baadaye akisha kuwa mkubwa anategemea kufungua karakana yake na kufundisha watoto wenzake kama yeye alivyofundishwa.

Mama Peter ( Mama wa Wilson Peter) anasema “kwa kweli wanavyochekecha mchanga huko migodini hatufurahi, ila wanachekecha kutokana na shida iliyopo hapa . Maana watakapopata shilingi 200 au 300 wanaleta nyumbani, wananitupia hapa nami inaniwezesha kuendelea kuwalea. Na mimi nikihangaika kuuza mboga inawasaidia kuendelea kuishi”

Mama Peter anasema “Ndio maana tunawaruhusu, wakisema wanakwenda kuchekecha hatuwanyimi maana kila mtoto anabahati yake. Kwa kweli wanavyohangaika tunawahurumia lakini kutokana na shida tuliyonayo hapa inabidi tuwavumilie, tuwalee katika hii mbaya.”

Mwisho kabisa Wilson anasema “ Kama nikiwa Rais wa Tanzania sitaruhusu watoto kwenda kufanya kazi migodini na wale ambao watakamatwa wakitumikisha watoto migodini watahukumiwa kifungo”